Algemeen

Aan de verbetering van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer wordt groot belang toegekend. De groeiende maatschappelijke betekenis van dit onderwerp is met name een gevolg van de vergrijzing. Het gaat hierbij om openbaar vervoer in de brede zin van het woord, dus niet alleen lijndienst- of collectief openbaar vervoer maar ook het niet-lijngebonden openbaar vervoer (zoals de regiotaxi en de flexbus).

Toegankelijkheid is van toepassing op de gehele keten van herkomst tot bestemming: de route naar de halte of het station, de halte of het station zelf, de in- en uitstap in het voertuig, het voertuig zelf en niet te vergeten de informatievoorziening (thuis, op de halte of het station en in het voertuig).

Met betrekking tot toegankelijk ov concentreert dit kenniscentrum zich in eerste instantie op het toegankelijk maken van de bushaltes. Daar moeten de komende jaren flinke stappen gezet worden om een forse inhaalslag te maken. De ambitie zoals in april 2006 overeengekomen in het Nationaal Mobiliteitsberaad (NMB), waarin alle overheden deelnemen, is om in de periode tot en met 2010 een groot deel van de ca. 50.000 bushaltes aan te passen.

Vanuit Europa bestaan richtlijnen voor de toegankelijkheid van (stads-)bussen. Dit heeft onder andere tot gevolg dat er nauwelijks meer vraag is naar andere busvoertuigen dan die met lage vloer. In 2010 is in Nederland naar verwachting 98% van de (stads- en streek-)bussen toegankelijk. Voor informatie over toegankelijkheidseisen voor infrastructuur, vervoermaterieel en reisinformatie verwijzen we u naar het CROW.

Voor iedereen
Een optimale toegankelijkheid houdt in dat er in principe geen fysieke en mentale belemmeringen zijn om gebruik te maken van het openbaar vervoer. Alle reizigers worden hiermee beoogd: jong of oud, met of zonder bagage, met kinderwagen of hulpmiddel, met of zonder functiebeperking.

Uitgangspunt hierbij is dat reizigers de capaciteit hebben om zelfstandig te reizen. Toegankelijk openbaar vervoer is voor mensen met een functiebeperking een noodzakelijke voorwaarde om hiermee te kunnen reizen. Voor mensen met relatief zware beperkingen zullen overigens altijd nog speciale vervoersvoorzieningen aangeboden moeten worden.  

Hogere kwaliteit
Vergroting van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer brengt tegelijk een wezenlijke verbetering van de kwaliteit van dit vervoer voor iedereen met zich mee. Iedere reiziger is gebaat bij een systeem waar snel kan worden in- en uitgestapt en waar de reisinformatie verstaanbaar, leesbaar en begrijpelijk is. Verbetering van de toegankelijkheid draagt op deze wijze bij aan de algemene kwaliteit van het openbaar vervoer.

Het kan ook bijdragen aan het gebruik van het openbaar vervoer. Zo is in Grenoble het busgebruik toegenomen met 35% en is de reistijd met 20% afgenomen door o.a. het verbeteren van de toegankelijkheid (bron: ECMT). Kortom, normen voor toegankelijkheid van het OV vormen derhalve onderdeel van te stellen algemene kwaliteitsnormen voor het OV.

Toegankelijkheid nader bekeken
Meer dan 500 partijen zijn betrokken bij het toegankelijk maken van de ongeveer 50.000 bushaltes in Nederland. De normen die gesteld worden aan een toegankelijke halte kunt u vinden onder bushaltes. Het is alleen al uitvoeringstechnisch niet haalbaar om alle (bus)haltes in Nederland in korte tijd toegankelijk te maken. Gekozen is om voor 2010 een strategische en optimale selectie van (bus)haltes toegankelijk te maken.

Om de selectie te maken worden halteplannen opgesteld door de OV-autoriteiten samen met de gemeenten. Niet alleen voor het opstellen van de halteplannen, maar ook voor de implementatie is samenwerking noodzakelijk. Prioritering zorgt voor een aanpak waarbij met de beschikbare middelen zoveel mogelijk reizigers een toegankelijke reis geboden kan worden. Onder basisinfo vindt u een beschrijving van o.a. het aantal bushaltes en de demografische samenstelling nu en in de toekomt. U kunt ook lezen hoe men er in het buitenland mee omgaat. Op deze site is ook aandacht voor beleid en de wet- en regelgeving rondom toegankelijk openbaar vervoer.